Tin tức

Miền quê Lan Đình

Thứ bảy, 05/09/2020 - 16:58

Lan Đình là tên của một làng quê thuộc xã Gio Phong trước đây ( nay là xã Phong Bình), huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Làng Lan Đình nằm về phía Tây Bắc của huyện Gio Linh dưới chân Dốc Miếu lịch sử. Đến với làng quê Lan Đình hôm nay, chúng ta được thấy nhiều danh lam thăng cảnh và những di tích văn hóa lịch sử gắn với lịch sử hào hùng của dân tộc trong cuộc dựng xây và bảo vệ giang sơn Tổ quốc. Đặc biệt, Lan Đình còn được biết đến với nghề đan lát nổi tiếng được truyền qua bao thế hệ.

 
Một cuộc thi đan lát truyền thống tại làng Lan Đình, Phong Bình, Gio Linh. 

Trong các cuốn cổ sử như Ô Châu cận lục, sách Phủ biên tạp lục, sách Đồng Khánh dư địa chí và một số gia phả của các họ tộc cho thấy làng Lan Đình xưa là một trong 65 làng cổ của châu Minh Linh ( tức là Gio Linh và Huyện Vĩnh Linh) bây giờ.  Ông Nguyễn Lân, một vị hào lão trong làng cho biết: “Thuở mới sáng lập hương hiệu làng có tên là Hương Da, đến trước năm 1776 làng có tên là Hương Đình thuộc tổng An Xá. Đến đời vua Khải Định làng được đổi tên thành Lan Đình cho đến ngày nay”.

Ngài Tiền khai khẩn với tước hiệu vua sắc phong Thị Ân Bá Tôn Thần là người có công sáng lập nên hương hiệu Lan Đình. Sau khi ngài mất dân làng đã phong mộ tại xóm chùa và lập miếu thờ cúng. Ngày giỗ của Ngài vào hàng năm đúng ngày mồng 1 tháng 2 âm lịch. Dân làng tụ tập về miếu để cúng tế, lễ cúng gồm có cả đại cổ và tiểu cổ. Đây là nghi thức cúng tế theo cổ truyền dân tộc nhằm tỏ lòng biết ơn người có công lập làng nước.
 
Làng Lan Đình lúc mới lập có bảy họ chính, gồm: ba họ Trần và bốn họ Nguyễn. Đến thời Thiệu Trị nhị niên có thêm họ Lê cho nên gọi là Bát tộc họ. Đến ngày hôm nay, ngoài tám họ chính còn có một số họ khác đến làm ăn sinh sống. Trong quá trình sinh hoạt làng xã, từ ngàn xưa đã có sự khăng khít với nhau giữ Bát tộc – Lục phái. Như câu ca dao “Họ Trần – Họ Nguyễn – Họ Lê/Dân cư đông đúc sống nghề thủ công”…
 
Tại làng Lan Đình mỗi năm có hai lễ tế lớn đó là: tế ngài Tiền Hiền vào ngày 01/02 âm lịch và tế Đại Điển diễn ra 2 ngày 15 và 16/06 âm lịch. Ngày xưa, các sắc phong được rước từ chùa về đình, đêm Rằm có múa đăng múa đèn, dân chúng trong vùng đến rất đông để xem hội. Đến rạng sáng hôm sau làng làm lễ tế theo nghi thức cổ truyền đã có từ xa xưa.
 
Chắc nhiều người đã biết: rổ rá, thúng mủng, giành sàng… là các loại dụng cụ không thể thiếu được hàng ngày của nhà nông. Bởi trên mỗi làng quê Viêt Nam việc đan lát phục vụ nông nghiệp hầu như nơi nào cũng có ít nhiều. Nhưng để đan lát trở thành một nghề cổ truyền, tập trung vào một thôn làng và phát triển lên thành hàng hóa thì không phải nơi nào cũng có.

 
Một góc thanh bình của làng quê Lan Đình

Đến bây giờ, qua bao biến đổi của cuộc sống, nhiều nghề khác các làng nghề mai một dần rồi mất hẳn. Riêng nghề đan ở Lan Đình chẳng những không mất đi mà trở thành một nghề hàng hóa phát triển. Người nông dân ở làng ngoài nguồn thu từ  nghề nông, còn lại thu nhập chính của họ vẫn là từ nghề đan lát, ông Nguyễn Lân, hào lão trong làng cho biết thêm.

Anh Nguyễn Đình Lai, một người con xa quê hương luôn tâm huyết về nghề đan lát cổ truyền, chia sẻ: “Nghề đan không khó, chỉ cần tính chịu thương chịu khó, sự tỉ mẫn, nên ở làng, nghề đan được truyền từ người lớn đến trẻ con. Ông truyền cha, cha truyền con, lớp trước nối tiếp lớp sau miệt mài chặt, chẻ, vót, đan làm nên bao thúng mủng, rổ rá, giần sàng… Người nông dân tận dụng thời gian nông nhàn sau mùa vụ, người già không làm được việc nặng thì chuyển sang đan lát giúp con cháu thu nhập thêm để có tiền chi tiêu trong gia đình. Dù đi đâu, làm gì, người dân Lan Đình cũng không bỏ nghề đan của mình”.

Với một thực tế như hiện nay, nghề đan ở Lan Đình nếu được chú ý và có hướng đầu tư sẽ trở thành một nghề tiểu thủ công mỹ nghệ, bán ra thị trường hàng hóa sẽ chẳng khác gì các mặt hàng tiểu thủ công mỹ nghệ khác.

Nói đến Lan Đình, người ta không chỉ biết đến với nghề đan lát truyền thống, với bàn tay tảo tần người dân Lan Đình còn tạo ra trên cánh đồng của mình những vụ mùa bội thu. Trong những khoảnh vườn tuy nhỏ hẹp nhưng được vun tưới để cho ra những loại rau màu ngon ngọt phục vụ cho thị trường. Hiện nay, trái su su và mướp đắng của Lan Đình là loại thực phẩm được bà con trên địa bàn Quảng Trị ưa chuộng.

Với tinh thần đoàn kết, chịu thương chịu khó bao đời, người dân Lan Đình đã kiên cường chống chọi thiên tai, giặc dã, xây dựng một miền quê thanh bình, xứng đáng với niềm mong mỏi của tiền nhân ngày xưa đi mở đất. Để cho hậu thế mai sau dù đi bất cứ phương trời nào cũng luôn bái vọng về quê nhà với một niềm thương nhớ khôn nguôi.



  Nguyễn Việt Hà

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Liên hệ Qcao

Thăm dò ý kiến

Bạn đã từng xem kênh QRTV trên hạ tầng nào ?
Truyền hình vệ tinh DVBS2
TRuyền hình số mặt đất DVBT2
Truyền hình cáp DVBC
Truyền hình Internet

Thông tin cần biết

Thời tiết:

17 - 24ºC

Chiều tối và đêm có lúc có mưa rào và dông

Thông tin thời tiết các vùng trong tỉnh

Mã NT Mua tiền mặt Mua CK Bán
USD
AUD
HKD