Tin tức

Giữ rừng trên đỉnh Sa Mù - Voi Mẹp

Thứ hai, 08/10/2018 - 09:23

Những ngày cuối năm, đã gần 10 giờ sáng mà đỉnh Sa Mù sương mù sương vẫn giăng kín lối, tiếng gió hun hút vọng lại từ khe núi càng thêm não nùng. Truyền, Thừa ngồi nhìn ra cửa. Tuyến đường Hồ Chí Minh vắt qua đỉnh Sa Mù suốt hơn 3 giờ đồng hồ mà vẫn chưa thấy một bóng người. Truyền than thở: “ Trời mưa dầm quần áo, chăn màn lúc nào cũng ẩm ướt”. Nguyễn Ngọc Truyền quê ở Gio Mỹ, Gio Linh, anh gắn bó với nghiệp giữ rừng tính đến nay đã ngót gần 17 năm, trong đó hơn 4 sống trên đỉnh Sa Mù. Còn với Bùi CôngThừa thì nhiều hơn, kể từ khi Trạm bảo vệ rừng Sa Mù ra đời vào năm 2011 thì cũng là thời điểm Thừa trở thành cư dân của xứ sở mây ngàn gió núi.

Đường lên đỉnh Voi Mẹp

Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa thành lập vào tháng 12/2007, có diện tích 23,457 ha thuộc địa bàn 05 xã phía Bắc của huyện Hướng Hóa, bao gồm: Hướng Lập, Hướng Việt, Hướng Sơn, Hướng Linh và Hướng Phùng, với nhiệm vụ bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên và đa dạng sinh học, bao gồm quần thể các loài động thực vật quý hiếm đang bị đe dọa tuyệt chủng; Duy trì giá trị sinh thái và chức năng phòng hộ đầu nguồn của khu vực đối với các con sông lớn như sông: Rào Quán, Cam Lộ, Bến Hải, Sê Băng Hiêng và đặc biệt đối với công trình thủy lợi - thủy điện Quảng Trị.
 
Ngoài trụ sở chính hiện đóng tại xã Hướng Tân, huyện Hướng Hóa, trên đỉnh Sa Mù và sát với tuyến đường Hồ Chí Minh là trạm bảo vệ rừng Sa Mù với lực lượng gồm có 7 công chức và viên chức hợp đồng bảo vệ rừng. Đỉnh Sa Mù có độ cao hơn 1500 mét so với mực nước biển, khí hậu về mùa Đông mưa rét kéo dài hơn 4 tháng ròng rã. Vì vậy điều kiện ăn ở, sinh hoạt của những con người làm nhiệm vụ giữ rừng nơi hết sức gian nan.
 
Hành trình đi qua khoảng thời gian 3650 ngày trọng mọi điều kiện thời tiết khắc ngiệt, vượt qua hàng trăm cây số đường rừng gian khổ và nguy hiểm, bài học quan trọng về sự thành công trong cuộc chiến giữ gìn cam go và phức tạp đối với người lính giữ rừng trên đỉnh Sa Mù là phải biết dựa vào sức dân, luôn xác định người dân bản địa là chủ nhân thực sự của núi rừng. “ Hơn ai hết, chúng tôi luôn ý thức phải biết dựa vào dân để bảo vệ rừng” - Ông Đào Quang Cảnh, Giám đốc Khu bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa chia sẻ.  Sống hòa mình với nhân dân, những bản làng của đồng bào Vân kiều từ bản Cuôi, Tà Păng, Cù Bai của xã Hướng Lập, Tà Rùng, Bản Trăng của xã Hướng Việt, bản Chênh Vênh của Hướng Phùng đến các bản Cát, Trỉa, Pin, nguồn Rào của xã Hướng Sơn… đâu cũng là nhà, là người thân của đội ngũ những người làm công tác bảo vệ rừng trên đỉnh Sa Mù.
 
Nói đến công việc bảo vệ rừng thuộc Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa là nói đến những đỉnh núi quanh năm sương giăng mây phủ, rất ít dấu chân người, là những cánh rừng già thâm u hùng vĩ, lãng mạn nên thơ nhưng đầy thử thách hiểm nguy, là những bản làng của đồng bào Vân Kiều giữa chốn đại ngàn vẫn còn cách biệt, nghèo khó và lạc hậu.
 
Để đấu tranh ngăn chặn tình trạng xâm hại nguồn tài nguyên rừng vốn là chiến dai dẳng và phức tạp kéo dài trên cả nước, hàng năm Khu bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa đều hủ động xây dựng kế hoạch và thường xuyên tổ chức lực lượng để tuần tra bảo vệ rừng. Tổ bảo vệ rừng Sa Mù là hạt nhân được giao nhiệm vụ trực tiếp phụ trách các tiểu khu, mỗi năm các anh đều phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chứng năng tiến hành khoảng trên 50  đợt tuần tra dài ngày. Trong đó các thành viên của 14 tổ bảo vệ rừng thuộc các xã Hướng Lập và Hướng Sơn là lực lượng hết sức quan trọng. Anh Hồ Văn Hưng ở bản Cù Bai, xã Hướng Lập tâm sự: “Trước đây gia đình tôi vẫn thường đốt rừng làm rẫy, bản thân tôi khi mùa mưa đến lại vào rừng đi săn thú. Nhưng từ khi tham gia vào tổ bảo vệ rừng, tôi đã nhận thấy rõ giá trị của rừng mang lại cho cuộc sống nên gia đình tôi đã chuyển sang làm ruộng nước và tôi cũng không đi săn nữa”.

 
Tác giả cùng cán bộ kiểm lâm và người dân giữ rừng trên đỉnh Voi Mẹp

Những con số thống kê chẳng bao giờ có thể nói hết về công việc nhọc nhằn, gian khổ của đội ngũ cán bộ, nhân viên Khu Bảo tồn thiên nhiên Bắc Hướng Hóa. Chúng tôi gọi các anh là “những người lính giữ rừng” vì mỗi năm 12 tháng, dù đang là mùa Đông hay mùa Hạ, dù trời nắng hay mưa, thì với các anh những chuyến đi vượt suối sâu, núi cao vẫn không hề ngơi nghỉ. Những chuyến đi như thế tưởng chừng đã trở nên quen thuộc nhưng thực sự vẫn luôn tiềm ẩn sự bất trắc và hiểm nguy ở phía trước. Vì các anh đâu chỉ đối mặt với mưa nguồn, thác lũ, núi cao vực thẳm và mà còn phải đấu tranh với những đối tượng phá rừng đầy mưu mô giữa mênh mông đại ngàn.  Nhưng mỗi khi núi rừng cũng là nhà và bà con dân bản cũng chính là những người anh em ruột thịt, thì các anh luôn có đủ niềm tin để có thể vượt qua tất cả.
 
Không chỉ bảo tồn nguồn tài nguyên thiên nhiên, đội ngũ cán bộ và nhân viên Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa còn triển khai các hoạt động nghiên cứu khoa học, xây dựng cơ sở dữ liệu để phục vụ  công tác bảo vệ và phát triển rừng lâu dài và bền vững cho quê hương, như xây dựng mô hình trồng cây sa nhân dưới tán rừng, lập ô theo dõi tăng trưởng rừng tự nhiên, điều tra thực vật bậc cao dưới 800 mét…sưu tầm, chăm sóc và nghiên cứu và nhân giống một số loài phong lan quý hiếm có trong sách đỏ…Phối hợp với đoàn Trung tâm Tài nguyên và Môi trường - Đại học quốc gia Hà Nội điều tra về các loại động, thực vật trong phạm vi khu bảo tồn quản lý…Kết quả đã xác định được 1124 loài thực vật, 109 loài thú, 206 loài chim và 61 loài bò sát…
 
Bên cạnh công tác tuần tra bảo vệ, phòng chống cháy rừng... Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa còn tích cực triển khai các hoạt động về giáo dục, truyền thông nâng cao ý thức bảo vệ rừng trong nhân dân, từng bước xây dựng cơ sở vật chất để phục vụ loại hình du lịch khám phá thiên  nhiên đầy triển vọng. Trong đó đã cơ bản hoàn thành thi công tuyến đường tuần tra rừng kết hợp du lịch sinh thái trên đỉnh Sa Mù, đóng bảng tên một số loài cây, trưng bày tiêu bản mẫu thực vật tại phòng truyền thống….
 
Đặc biệt là những buổi họp dân tại các thôn, bản được tổ chức thường xuyên trong năm.  Người dân được nâng cao ý thức để giữ rừng, được tiếp nhận thêm kiến thức, kỹ năng để phát triển sinh kế, trong khi về phái đội ngũ cán bộ nhiên viên Khu bảo tồn lại có điều kiện gần gủi với người dân để nắm bắt thông tin về công tác bảo vệ rừng và hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống. Theo ông Hồ Văn Thới ở bản Cuôi của Hướng lập cho biết: “Trước đây Cuôi là địa bàn phức tạp về khai tahsc vàng trên sông Sê Băng Hiêng, đồng thời là điểm nóng về khai thác lâm sản phép. Nhưng từ khi có Ban quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân chính từ công tác bảo vệ rừng, nhìn chung nạn phá rừng ở Cuôi đã giảm rất nhiều” 
 
Bên cạnh đó, Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa còn chú trọng đến công tác phục hồi tài nguyên rừng, như xây dựng mô hình thí điểm trồng cây bản địa để phục hồi rừng trên đất trống tại Tiểu khu 667A, thuộc xã Hướng Linh, mô hình trồng cây trẩu lấy hạt để tạo sinh kế bền vững cho người dân tại xã Hướng Lập…Kết quả  trong 10 năm qua, Khu Bảo tồn thiên nhiên Bắc hướng Hóa tổ chức trồng được trên 350 ha cây bản địa như lát hoa, sao đen và trẩu. Trong đó nhiều diện tích trẩu đã cho quả giúp người dân bước đầu có thêm nguồn thu nhập. 
 
Hiện tại, Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa đang tập trung thực hiện dự án về đầu tư bảo vệ phát triển rừng – Dịch vụ môi trường rừng tại các xã, như tiến hành giao khoán bảo vệ rừng với diện tích gần 5300 ha cho 7 tổ bảo vệ rừng của xã Hướng Lập và hơn 3500 ha rừng cho 7 tổ bảo vệ rừng của xã Hướng Sơn…Việc giao khoán bảo vệ rừng và phát triển rừng đến tận người dân là hướng đi đúng, vừa tạo sinh kế cho người dân, vừa phát huy vai trò chủ động của người dân trong quá trình bảo vệ nguồn tài nguyên chung.
                  
Trước lúc chia tay đỉnh Sa Mù, chia tay những người lính giữ rừng nơi chốn non cao, Nguyễn Ngọc Truyền tự hào nói với tôi rằng: Quảng Trị có 3 con sông lớn là Thạch Hãn, Hiếu Giang và Bến Hải đều khởi nguồn từ đỉnh Sa Mù và Voi Mẹp thuộc về Khu bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa.
 
Từ trên những đỉnh núi mờ sương phủ kín rêu xanh, những giọt nước nhỏ đang ngày đêm nhẫn nại cùng nhau hợp sức để tạo thành suối, thành sông, để cung cấp sự sống cho người và muôn loài và cho cả con người từ miền núi xuôi về vùng đồng bằng. Và như những giọt nước kia, đội ngũ cán bộ, và nhân viên Khu Bảo tồn Thiên nhiên Bắc Hướng Hóa như: Nguyễn Ngọc Truyền, Bùi Công Thừa, Nguyễn Mạnh Hà, Thái Văn Trình, Nguyễn Tân Hiếu và  Trần Văn Hùng cũng đang lặng lẽ hy sinh, lặng lẽ đóng góp công sức của mình để cho dòng nước nơi đầu nguồn những con sông muôn đời vẫn chảy mãi cùng thời gian./.


Phan Tân Lâm 

 

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Cột phải trên
Cột phải dưới

Thăm dò ý kiến

Bạn xem Truyền hình Quảng Trị bằng phương thức truyền dẫn nào?
Sóng mặt đất (VHF - 6)
Vệ tinh (Vinasat 1)
Truyền hình cáp
Truyền hình Internet (OTT)
Truyền hình IP (MyTv)
Truyền hình di động (MobileTV)
Mạng xã hội