Tin tức

Đi về Gio Mỹ

Thứ năm, 18/04/2019 - 08:08

Ở xã Gio Mỹ huyện Gio Linh có một địa chỉ không thể bỏ qua, đó là Cao điểm 31, một điểm nhấn trên hàng rào điện tử McNamara của quân đội Mỹ trước năm 1975. Đây là một đồi cát nằm giữa vùng đồng bằng có vị trí hết sức đắc địa trong quân sự. Chính vì thế mà người Mỹ đã cho đóng căn cứ ở đây tận dụng lợi thế độ cao nhằm án ngữ để kiểm soát vùng này, ngăn sự tấn công của quân dân ta. Nhưng rồi họ cũng không ngăn nổi một cuộc chiến tranh nhân dân toàn diện và trường kỳ. Nay thì cao điểm này đã được công nhận là di tích lịch sử về loại hình chiến tranh cách mạng, được quân đội và địa phương quan tâm để ghi nhớ những chiến công của một thời khói lửa triền miên. Đến đây cũng là một cách trải nghiệm để thấy rõ hơn ý nghĩa của thanh bình.


Bia tưởng niệm các liệt sỹ trong trận Cầu Lác 

 Cuộc hành trình lại tiếp tục qua nhiều làng quê đến tận cùng phía Đông Bắc xã Gio Mỹ, một xã có địa bàn vừa dài lại vừa rộng sẽ bắt gặp một làng quê liên quan đến Lâm Xuân nơi giáp với đầu nguồn sông Cánh Hòm. Nơi đây, dòng sông Cánh Hòm cũng đã chia đôi vì giao thông đường bộ. Về đến làng gần cuối sông để nhớ làng gần đầu sông cũng là điều thú vị. Nói liên quan là bởi vì, ngày xưa dân làng Lâm Xuân khi làm nghề chiếu truyền thống đã ra đây để mua cây cói đem về mà nói theo ngôn ngữ thời nay thì đây chính là vùng nguyên liệu cho một truyền thống đã từng nức tiếng ở Lâm Xuân ,xã Gio Mỹ huyện Gio Linh (Quảng Trị). Đây cũng là quan hệ tương hỗ trong sản xuất nông nghiệp và phát triển làng nghề ngày xưa đối với cư dân Gio Linh thuở trước. Trong câu chuyện của những người già chuyện cũ vẫn đươc nhắc lại khá rành rẽ cứ như vừa mới xảy ra hôm qua.Ông Lê A, ở thôn Thủy Khê, xã  Gio Mỹ hào hứng kể cho chúng tôi nghe chuyện trồng cói ngày trước bán cho người từ chợ Hôm, Lâm Xuân ra mua nguyên liệu.
   
Dấu tích con sông Cánh Hòm vẫn còn chính là bàu nước thông với phía cuối của dòng sông, nơi người dân vẫn còn đánh bắt thủy sản, một nguồn lợi từng là thu nhập không nhỏ từ con sông đào này nay vẫn còn in dấu trong đời sông hôm nay. Người dân vẫn sống thuận theo tự nhiên, nương theo các dòng sông để mưu sinh như một lẽ thường tình của tạo hóa.
      
Cũng chính ngay trên mảnh đất này còn ghi dấu một chiến công chống Pháp, bẻ tan một trận càn của quân xâm lược để bảo vệ độc lập tự do và điều này không chỉ ghi vào sử sách mà còn sống mãi trong tâm khảm dân gian, trong sự tưởng vọng của người đang sống với những anh hùng nghĩa sĩ đã xả thân vì Tổ quốc. Đó là bản tráng ca giản dị mà cảm động không cần phải nhiều lời giữa cuộc sống hòa bình.

 
 Di tích Cao điểm 31 thời chống Mỹ xã Gio Mỹ
 
Nhưng sông Cánh Hòm không chỉ ngần ấy trên đất Gio Mỹ huyện Gio Linh. Nếu theo hướng Tây của con sông, chúng ta sẽ chứng kiến những làng mạc bình yên, những khung cảnh nên thơ, những bức họa đồng quê đáng yêu đáng nhớ đến nao lòng. Một đồng bằng trải dài uốn lượn theo dòng sông và những con nước, trải dài những xóm thôn quen thuộc mà tươi mới trong sắc nắng đầu mùa; những ruộng đồng tuy không phải cò bay thẳng cánh nhưng cũng đủ ngời lên bức tranh no ấm và nên thơ khi mưa thuận gió hòa, những quang cảnh rất mực chân quê đủ để hồn người thêm lắng đọng và đồng cảm. Cũng tại dòng sông này sẽ thấy một địa danh mang tên Bến Ngự, nơi mà bậc đế vương ngày xưa tuần du qua đây ghé lại nên danh xưng cũng lạ lẫm khác thường. Bỗng nhớ một câu thơ cổ của Bà Huyện Thanh Quan: “Dấu xưa xe ngựa hồn thu thảo/Nền cũ lâu đài bóng tịch dương”.
 
Đi theo dòng sông Cánh Hòm, theo dọc các làng quê phía đông huyện Gio Linh là để tìm lại dấu xưa tích cũ của một dòng sông có quan hệ mật thiết của quê hương Quảng Trị. Dòng sông xưa nay vẫn chảy, vẫn hiện hữu ở nhiều làng quê, thôn xóm và vẫn đồng hành với người dân quê qua những vất vả, buồn vui năm tháng. Sông nay nhiều đoạn đã bị bồi lấp, dòng chảy đã đổi thay, nơi sâu nơi cạn, có nơi hầu như biến mất theo những biến cải thế gian mà nếu không tìm hiểu, không khảo sát thì có khi ta vô tình bỏ qua hoặc thờ ơ bỏ qua. Nhiều chỗ đã mọc lên nhà cửa, các công trình thủy lợi, giao thông hoặc cơ sở hạ tầng phục dân sinh hôm nay. Âu cùng là chuyện thường tình của tạo hóa, hay là câu chuyện của địa chất, thủy văn hoặc do chính con người đã tác động vào dòng sông, vào gương mặt đất đai mà thay đổi diện mạo làng quê. Nhưng vẫn còn đó những xóm làng, đồng ruộng vẫn hàng ngày gắn kết máu thịt với dòng sông, vẫn nương tựa vào dòng sông theo cách này hay cách khác để sinh tồn và phát triển. Đó cũng là một cách con người, thôn xóm biết cách dựa vào những gì thiên nhiên sẵn có hoặc do con người mang lại mà hòa hợp với nhau qua muôn vàn biến động mà nhiều khi không ai đoán biết trước. Khi ấy dòng sông Cánh Hòm và rất nhiều chi lưu của nó sẽ mặt nước, con nước tưới tắm ruộng đồng, tích tụ phù sa và đem lại vô vàn lợi ích khác khó lòng đo đếm hết. Cho dù thế nào thì như đã nói sông Cánh Hòm vẫn có mặt trong đời sống hôm nay với vùng quê Gio Linh, vẫn hiện diện trong đời sống đa dạng và phong phú của con người, vẫn vang vọng trong lời ăn tiếng nói, vẫn bầu bạn trong những lúc vui buồn, vẫn trở thành những kỷ niệm khôn nguôi trong mỗi đời người, vẫn chảy vào ký ức quê hương để ở gần thì thương, đi xa thì nhớ.
 

Xuân Dũng 

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Cột phải trên
Cột phải dưới

Thăm dò ý kiến

Bạn xem Truyền hình Quảng Trị bằng phương thức truyền dẫn nào?
Sóng mặt đất (VHF - 6)
Vệ tinh (Vinasat 1)
Truyền hình cáp
Truyền hình Internet (OTT)
Truyền hình IP (MyTv)
Truyền hình di động (MobileTV)
Mạng xã hội