Tin tức

Kăn cheik – Món ăn ngày Tết của đồng bào Pa Kô

Chủ nhật, 09/02/2020 - 08:06

Nói đến ẩm thực của người Pa Kô sinh sống ở núi rừng miền Tây Quảng Trị, ngoài những món như cheo cá, thịt heo muối chua, rượu cây tà vạt, bánh Peng thì không thể không nhắc đến món ăn đặc biệt kăn cheik (nghĩa là món cá nướng gói). Món kăn cheik có mặt trong những dịp lễ Tết, trong những sự kiện quan trọng của gia đình, thôn bản như đám cưới, tết cơm mới hay lễ hội Ariêuping. Ai từng được thưởng thức món kăn cheik của đồng bào Pa Kô sẽ cảm nhận được vị ngọt, ngon từ thịt cá, mùi thơm của tiêu rừng và độ cay nồng của ớt bột tạo nên hương vị thơm ngon và độc đáo sẽ khó có thể nào quên.

 
Người dân ra suối bắt cá bống đẻ chế món kăn cheik

Bao đời nay, người đồng bào Pa Kô ở đại ngàn Trường Sơn luôn sống hòa mình vào thiên nhiên. Chính vì vậy, họ có nhiều phong tục văn hóa dân tộc đặc sắc, trong đó có ẩm thực. Bên cạnh những món ăn truyền thống thì món kăn cheik (nghĩa là món cá nướng gói) được kết tinh từ những gì tinh túy, mang nhiều ý nghĩa trong cuộc sống đời thường của người Pa Kô đặc biệt trong những dịp lễ Tết, Xuân về.

Truyền thuyết kể rằng: món kăn cheic có nguồn gốc từ lâu đời khi người Pa Kô lập làng đầu tiên, sống tách riêng với người Tà Ôi ở huyện Ta Ổi nước bạn Lào. Món này do bà kăn Cheik, một người phụ nữ độc thân và là thầy mo có uy tín dựa vào truyền thuyết Muun Ta Man – một loài ông tò vò chăm chỉ xây tổ bằng đất ở trong nhà gần gũi với người để sáng tạo nên.
 
Nghệ nhân ưu tú Kray Sức, cán bộ văn hóa xã Tà Rụt:


 
Cứ mỗi dịp lễ, Tết hay thiết đãi khách quý, người Pa Kô thường xuống sông, suối bắt tôm, cá để chế biến các món ăn ngon. Món kăn cheik được chế biến từ những loại cá nhỏ sinh sống ở môi trường tự nhiên tại các khe suối. Trong đó, cá bống là thành phần chính để làm món kăn cheik. Cá bống thường sống ở nơi đầu nguồn sông suối, nhất là những vực nước sạch sẽ, trong xanh và ăn rêu, tảo mọc theo vách đá hai bờ sông suối nên thịt cá thơm ngon và béo.
 
Ông Giả Thư, thôn Vực Leng, xã Tà Rụt:


 
Lời dịch:“Từ bé đến nay, qua thời gian món Kăn cheik ngày xưa và hôm nay không có sự khác nhau nào đáng kể. Để có được món kăn cheik đúng vị của nó, cần chuẩn bị nguyên liệu là cá bống suối (có thể dùng thêm một số loại cá khác từ suối), lá chuối và rất nhiều gia vị khác như: gừng, kiệu, sả, tiêu, ớt xanh, ớt đỏ, muối, bột ngọt”.
 
Thưởng thức món kăn cheik

Rửa sạch cá và gừng, kiệu, sả, ớt sau đó bỏ tất cả gia vị vào cá trộn đều chừng 5-7 phút. Lá chuối được rửa sạch, hơ qua lửa dùng cho lá dẻo lại dễ gói cá. Xếp lá chuối theo hình chữ thập, nhiều lớp lá sẽ tốt giúp cho kăn cheic thấm vị hơn khi nướng. Sau đó, gói cá thật chặt. Nướng kăn cheik trên than sau khi đã đốt củi, không nướng bằng lữa ngọn vì sẽ nhanh làm cháy lá chuối và cá không chín đều. Trong quá trình nướng cần khơi cho than đỏ đủ nóng duy trì trong vòng hơn 30 phút. Khi cá có mùi thơm đặc trưng của cá, gừng, kiệu, sả, ớt hòa quyện thì hoàn tất khâu nướng. Món kăn cheic khi ăn có vị thơm, ngọt bùi tổng hợp gồm: vị ngọt của cá sông, suối, vị cay của ớt, gừng, vị cay và đắng nhẹ của kiệu. Khi ăn, kăn cheic thường đi kèm với cơm nếp và rượu được chế biến từ men lá.
 
Nghệ nhân ưu tú Kray Sức, cán bộ văn hóa xã Tà Rụt:


 
Thưởng thức kăn cheik với khung cảnh hữu tình của mùa xuân, xung quanh là núi rừng xanh thẳm, đâu đây mái nhà sàn nhấp nhô, tiếng nước sông, suối trong lành chảy róc rách, cùng hòa mình vào những điệu nhạc dân ca Pa Kô… khách sẽ lưu luyến mãi không rời.


                                                                                                                Minh Dương

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Liên hệ Qcao

Thăm dò ý kiến

Bạn đã từng xem kênh QRTV trên hạ tầng nào ?
Truyền hình vệ tinh DVBS2
TRuyền hình số mặt đất DVBT2
Truyền hình cáp DVBC
Truyền hình Internet

Thông tin cần biết

Thời tiết:

17 - 24ºC

Chiều tối và đêm có lúc có mưa rào và dông

Thông tin thời tiết các vùng trong tỉnh

Mã NT Mua tiền mặt Mua CK Bán
USD
AUD
HKD