Tin tức

Chuyện người lính gác cầu Hiền Lương ngày ấy

Thứ hai, 25/09/2017 - 13:53

Đêm 30-4-2008, ông Nguyễn Xuân Liên, cựu Công an vũ trang giới tuyến, từ Huế được mời ra Quảng Trị tham gia một chương trình truyền hình trực tiếp với chủ đề Khát vọng độc lập, thống nhất.

 
Người lính gác cầu Hiền Lương một thời 

Chương trình tổ chức có bốn địa điểm tham gia cầu truyền hình là các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Hà Tĩnh, Quảng Trị, TP.Hồ Chí Minh.
 
Ông chính là nhân vật đưa bưu thiếp của đồng bào miền Bắc cho bà con ở miền Nam theo thỏa thuận của Hiệp định Genève, trong bộ phim tài liệu Ngọn cờ Hiền Lương do Truyền hình Quân đội thực hiện.

Đêm ấy ông Liên đã được khán giả đồng vọng, sẻ chia qua những tâm sự của một người từng nhiều năm lăn lộn, vui buồn với đôi bờ giới tuyến. Với ông, chiếc cầu Hiền Lương đã trở thành một phần máu thịt của đời mình.

Chiếc nón trôi sông

Bà Nguyễn Thị Bích Hường, nguyên giảng viên đại học, con gái đầu của ông Nguyễn Xuân Liên, vừa mới kể cho chúng tôi nghe nhiều chi tiết thú vị liên quan đến người cha và chiếc cầu Hiền Lương.

Thật bất ngờ khi chị cho hay: “Tôi đã xem vở kịch của ba mình. Anh biết ở đâu không, ngay tại thị trấn Hồ Xá đấy. Hồi đó tôi còn bé lắm, chưa đi học lớp 1. Thấy ba mình diễn kịch trên sân khấu vui lắm, trẻ con mà. Nhưng vui nhất là ba tôi lại hóa trang thành một vai diễn nữ. Tôi vẫn còn nhớ hình ảnh ấy cho đến bây giờ”.

Ấy là bà Hường đang nói đến một sự kiện rất đáng nhớ về một vở kịch thơ có cái tên nghe thật mềm mại Chiếc nón trôi sông, do cha mình sáng tác và biểu diễn, dù ông chỉ là người lính gác cầu chứ không phải nhà văn, nghệ sĩ chuyên nghiệp. Câu chuyện lại cầm tay chúng tôi ngược về quá khứ.

Ông Liên vốn là người Huế tập kết ra Bắc, lấy vợ người Chợ Cầu thuộc huyện Gio Linh, cùng sống với nhau tại Hồ Xá. Hoàn cảnh gia đình ông như thế là tốt rồi, vợ chồng con cái bên nhau. Nhưng ông làm nhiệm vụ của một chiến sĩ Công an vũ trang, hằng ngày thấy bao đồng đội, đồng bào không được như vậy.

Người này thì chồng Bắc vợ Nam, người kia thì chồng Nam vợ Bắc. Nhiều khi cách mấy nhịp cầu, cách một đoạn sông mà bờ này bờ kia không thể gặp nhau, không được về bên nhau, thật vô cùng xót xa, uất nghẹn. Tình cảm lứa đôi, tình thân máu thịt ai nỡ chia lìa?

Ông nung nấu trong người phải viết nên một vở kịch để nói hộ tâm sự bao người. Nghĩ là nghĩ vậy nhưng cũng không hình dung mình sẽ viết như thế nào.

Rồi những vần thơ mộc mạc nhưng chan chứa ân tình cứ bật ra trong tâm tưởng:

Không ai có thể vá trời lấp biển
Thì đừng hòng dùng Vĩ tuyến ngăn ta Bắc - Nam chung một mái nhà
Nam - Bắc chung một ngọn cờ vàng sao.
 
Một hình ảnh cứ ám ảnh người lính gác cầu Hiền Lương bao ngày là chiếc nón của người phụ nữ miền Nam xoay giữa dòng sông như nhớ thương, nhắc nhở, như nguyện thề với người nơi phương Bắc, dù hai người cách nhau có một con sông.

Hình tượng này đã lớn dần khi ông thai nghén đứa con tinh thần. Ấp ủ bao ngày ông đã sáng tác nên vở kịch thơ Chiếc nón trôi sông. Vở kịch với những câu thơ:

Cách một dòng sông mà đó đây thương nhớ
 Chung một nhịp cầu mà duyên nợ cách xa.
 
Chiếc cầu Hiền Lương vẫn là tâm điểm cảm xúc của người chiến sĩ công an vũ trang đa cảm và yêu văn nghệ. Ông viết những điều mà chính bản thân mình cũng như nhiều người trải nghiệm và xúc cảm về không gian ngăn cách:

Chiều nay ta đến Hiền Lương
Nhớ nhà ta gọi băng sông ơi đò
Tre làng đã thấy mờ xa
Tiếng ta gọi đó mà đò không sang.
 
Vở kịch đã tham gia liên hoan văn nghệ quần chúng toàn quốc và đoạt huy chương Vàng. Tiếp đó vào năm 1957, tiết mục này được diễn phục vụ đại hội văn nghệ toàn quốc ở Hà Nội. Trong dịp này, một vinh dự lớn lao là tác giả đã được gặp Bác Hồ. Ông mang lời dặn dò của Bác theo suốt cuộc đời mình cho đến khi giã biệt trần gian cách đây  đã sáu  năm.
 

Xuân Dũng  

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Cột phải trên
Cột phải dưới

Thăm dò ý kiến

Bạn xem Truyền hình Quảng Trị bằng phương thức truyền dẫn nào?
Sóng mặt đất (VHF - 6)
Vệ tinh (Vinasat 1)
Truyền hình cáp
Truyền hình Internet (OTT)
Truyền hình IP (MyTv)
Truyền hình di động (MobileTV)
Mạng xã hội