Tin tức

Cần giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào các dân tộc thiểu số

Thứ tư, 25/10/2017 - 08:13

Đồng bào DTTS Bru Vân Kiều và Pa Kô ở miền Tây Quảng Trị vốn có đời sống văn hóa tinh thần phong phú, họ yêu đời, luôn thiết tha với cuộc sống. Cũng vì thế, tín ngưỡng dân gian của đồng bào sớm có những nét văn hóa riêng : vừa phong phú, đa dạng, lại còn đặc sắc. Tuy vậy, hiện nay mặt trái của cơ chế thị trường đã tác động tiêu cực đến tính bền vững của văn hóa. Từ sự mai một đó, cần phải có kế hoạch nhằm bảo tồn và phát huy truyền thống văn hóa quý giá.

 

Những điệu múa truyền thống của đồng bào Pako tại Đakrông Quảng Trị
 
Bản sắc văn hóa chính là tổng thể các giá trị đặc trưng bản chất của văn hóa dân tộc, được hình thành, tồn tại và phát triển suốt quá trình cư trú, sinh hoạt, lao động sản xuất và phát triển lâu dài của mỗi một cộng đồng người. Với đặc thù sinh sống ở vùng núi cao, hiện nay văn hoá dân gian, lễ hội, tín ngưỡng của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô rất đa dạng và phong phú. Kho tàng văn hóa bao gồm : tín ngưỡng thờ cúng, kiến trúc, âm nhạc, trang phục, ẩm thực .vv…

Trong đời sống sinh hoạt của đồng bào Vân Kiều, Pa Kô có những đặc điểm riêng biệt không thể lẫn lộn với bất cứ dân tộc nào. Người Vân Kiều, Pa Kô cư trú theo bản, trong bản chủ yếu là bà con dòng tộc nội, ngoại, rất ít người ngoại lai. Người Pa Kô sống trong một ngôi nhà dài truyền thống được chia theo từng phòng, mỗi phòng là một gia đình, mối quan hệ trong ngôi nhà dài là những người anh em họ hàng thân thuộc. Người Vân Kiều thì sống chung một bản và chủ yếu là anh em họ hàng nội ngoại. Có thể nói, hai dân tộc Bru Vân Kiều và Pako có sự tương đồng về ý niệm tâm linh nhưng hình thái tổ chức và tên gọi thì rất khác nhau. Ví dụ, về lễ nghi thờ cúng , người Vân Kiều gọi lễ cúng ma cũ là lễ Ra Doác, còn người Pa Kô gọi là lễ A Riêu Ping; lễ cúng thần lúa của người Vân Kiều là Tứk A Bôn, người Pa Kô là Tả A Da. Về âm nhạc, nếu  dân tộc Pa Kô có các làn điệu: A Dền, Cha Chấp, Ka Lơi, Xiêng, nhạc cụ truyền thống đặc biệt như Khèn Bè, Atôôc, A Bel, Ămprech, Xar, Ta ngạc.. thì người Vân Kiều có các làn điệu dân ca: Sa Nớt, Oát, Ta Oải và các nhạc cụ đặc sắc như: Sáo Khui, Pih, Ta Ril, A Mam...

Trích tiếng nghệ nhân Mai Sen, xã Tà Rụt huyện Đakrông:

 
Với hệ thống kho tàng văn hóa đồ sộ và đặc sắc, trong những năm qua, công tác bảo tồn, giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của người Vân Kiều, Pa Kô đã được các cấp ban ngành và nhân dân quan tâm. Nhiều lễ hội truyền thống đã được khôi phục và phát huy có hiệu quả, từng bước tạo nên nét đẹp văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc. Riêng tại huyện Đakrông có trên 500 chiếc cồng chiêng đang được bảo tồn, lưu giữ tại các hộ gia đình, các khu dệt thổ cẩm, các làn điệu dân ca, các món ẩm thực truyền thống đang được khôi phục và giới thiệu để nhiều người biết đến… Trong năm 2013, huyện Đakrông cũng đã tổ chức khởi công nhà văn hóa truyền thống các dân tộc Vân Kiều, Pa Kô. Đây là công trình có kiến trúc văn hóa độc đáo, sau khi hoàn thành và đưa vào sử dụng và là “ngôi nhà chung” để đồng bào trưng bày, gìn giữ, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống; là không gian sinh hoạt văn hóa, tâm linh của đồng bào, cũng là điểm dừng chân của du khách trên tuyến Hành lang Kinh tế Đông -Tây. Ngoài ra, tại bản Klu, xã Đakrông huyện Đakrông, năm 2013 Dự án “Phát triển Du lịch bền vững tiểu vùng sông Mê Kông” đã đầu tư xây dựng và khôi phục những tiềm năng lợi thế về thiên nhiên và văn hóa nhằm phát triển hình thức du lịch cộng đồng tại đây.

Trích tiếng chị Hồ Thị Họa My, một cán bộ Phòng Văn hóa Thông tin huyện Đakrông :


Để mỗi bản làng đều trở thành điểm đến đặc sắc về văn hóa, để mỗi một người dân đều có ý thức giữ dìn, bảo vệ  và am hiểu về văn hóa dân tộc mình, ngoài sự chung tay vào cuộc của các cấp, ban ngành, điều cần lan tỏa đầu tiên chính là ý thức tự hào về truyền thống văn hóa tốt đẹp mà lịch sử đã hun đúc và gây dựng nên cho mỗi bản làng, dòng họ. Và nếu đã gọi là văn hóa thì mỗi một giá trị, đặc trưng đều cần được lưu truyền, gìn dữ và bổ sung mỗi ngày chứ không cần chờ đến khi có dịp, có lễ hội , nhân dân mới có cơ hội  phô diễn , quảng bá những giá trị tốt đẹp. Từng bản làng Vân Kiều, Pako sẽ đẹp hơn, hài hòa và độc đáo hơn nếu mỗi một đứa con của của bản đều biết trân trọng vốn quý văn hóa đặc sắc và thiêng liêng. 


Diệu Thông

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Cột phải trên
Cột phải dưới

Thăm dò ý kiến

Bạn xem Truyền hình Quảng Trị bằng phương thức truyền dẫn nào?
Sóng mặt đất (VHF - 6)
Vệ tinh (Vinasat 1)
Truyền hình cáp
Truyền hình Internet (OTT)
Truyền hình IP (MyTv)
Truyền hình di động (MobileTV)
Mạng xã hội