Tin tức

Bức tượng gỗ giá hơn nữa tỷ đồng và người nghệ nhân tạo ra nó

Thứ tư, 25/10/2017 - 09:30

Thoạt nhìn từ xa, bức tượng nổi bật hẳn trong xưởng của người nghệ nhân với kích thước khổng lồ - chiều cao 3,25m, nặng 3,5 tấn. Tượng làm từ gỗ xá xị nguyên khối được ngâm dưới nước từ lâu, chuyển qua màu xanh đen, mang hình dáng phật Di Lặc cưỡi trên một con kỳ lân, được định giá 550 triệu đồng. Người tạo ra bức tượng “khủng” này là nghệ nhân Trương Viết Thanh, trú tại 44/10, đường Lý Thường Kiệt, thị trấn Hồ Xá, huyện Vĩnh Linh.

 

Bức tượng xá xị cao 3,25m, nặng gần 3,5 tấn được nhận định là “khủng” nhất Quảng Trị

Tôi có dịp đến thăm xưởng làm đồ gỗ mỹ nghệ của anh Thanh từ sự giới thiệu của người khách hàng lâu năm. Nằm phía sau ngôi trường THPT Vĩnh Linh, nhà và xưởng làm nghề của anh Thanh chỉ rộng khoảng 500m2 nhưng trưng bày gần trăm tác phẩm gỗ lũa đủ mọi kích thước, hình dạng, chất liệu từ “hạc đứng lưng quy”, “Phúc, Lộc, Thọ”, “Quan công cưỡi Xích Thố” đến “Gia Cát hầu mưa”, “Thánh Gióng về trời”... Tôi gần như bị choáng ngợp trước vẻ đẹp của những tác phẩm đó.

Trái với tưởng tượng, trước mắt tôi là một vóc dáng thư sinh, nước da trắng, mặt đeo kính hiền từ nhưng phong thái vẫn toát lên được sự khí khái vốn có của một người nghệ nhân đầy đam mê, anh Thanh nở một nụ cười hiền hậu và mời chúng tôi vào nhà.

 Bức tượng gỗ “khủng” nhất Quảng Trị.

Bước vào khu xưởng rộng khoảng chừng 200m2, đập vào mắt chúng tôi là một tác phẩm tượng Phật Di Lặc làm từ gỗ xá xị đen nguyên khối. Ai cũng phải trầm trồ khi có dịp tận mắt chiêm ngưỡng tác phẩm đồ sộ này, nhưng khi được anh Trương Viết Thanh giới thiệu kĩ hơn về bức tượng, tôi lại phải “miệng chữ a, mồm chữ o” đi từ bất ngờ này, sang bất ngờ khác. Được biết rằng, anh cùng 3 người thợ trong xưởng của mình đã bắt đầu chế tác vào mùng 6 tết Đinh Dậu từ khối gỗ nặng hơn 4 tấn. Phải mất ròng 2 tháng trời làm không ngơi nghỉ, 4 người thợ lành nghề mới hoàn thành xong bức tượng. Cao 3,25m, nặng hơn 3,5 tấn, bức tượng mang hình dáng Phật Di Lặc đang nở nụ cười hiền hậu, cưỡi trên lưng một con kỳ lân trông đầy uy nghiêm. Điều đặc biệt của bức tượng này là được làm từ gỗ xá xị (hay còn gọi là gù hương) mà theo anh Thanh chia sẻ là một loại gỗ hiền, có mùi thơm nhẹ rất đặc trưng, giá trị cao nên rất thích hợp để làm đồ gỗ mỹ nghệ cao cấp.

Tính cho đến nay, với gần 30 năm làm nghề, bức tượng trên chính là tác phẩm lớn nhất của đời anh. Từng nét chạm khắc, từng chi tiết nhỏ dường như mang cả tâm trí của người thợ lành nghề. “Để làm được bức tượng hoàn thiện như thế này, tôi đã gặp phải rất nhiều khó khăn, nhưng ấn tượng nhất vẫn là khâu vận chuyển, cẩu khúc gỗ nguyên khối vào xưởng để làm. Lúc đó, vì kích cỡ quá lớn, rất khó để đem vào xưởng nên tôi phải đắn đo rất nhiều, có nên làm tiếp hay đem bán khúc gỗ lại cho người khác. Sau một vài ngày suy nghĩ, tôi đi đến quyết định tháo mái xưởng, phá một mảng tường nhà lớn để đem khúc gỗ vào làm. Đó chưa phải là tất cả, vì bức tượng quá “khủng” nên làm nó rất mệt mỏi, nhiều khi tôi và thợ còn đổ bệnh. Việc chế tác gỗ xá xị cần đòi hỏi quá trình công phu và nhiều kinh nghiệm như việc phải trừ chỗ nào không sơn lót để gỗ sẽ tỏa mùi hương. Việc này cần tính toán kỹ vì nếu trừ phần gỗ ở chỗ dễ nhìn sẽ rất xấu, ngược lại trừ chỗ dễ tiếp xúc với ẩm mốc sẽ sinh ra mối mọt dẫn đến hỏng gỗ. Nhưng khi hoàn thành thì mọi người ai cũng trầm trồ, khen ngợi, không uổng công sức, tiền bạc bỏ ra” anh Thanh bộc bạch.


 
Để có được như ngày hôm nay, anh Thanh đã phải trải qua rất nhiều thử thách
 
Tiếng lành đồn xa, rất nhiều người từ khắp nơi, từ Hà Nội, Đà Nẵng đến Tp HCM… tới hỏi thăm và ngã giá mua bức tượng Phật Di Lặc nhưng anh vẫn chưa bán, một phần vì giá cả chưa thích hợp, một phần là bởi anh muốn tìm người có tâm sở hữu tác phẩm tâm huyết nhất đời anh. Hiện nay, bức tượng được anh định giá 550 triệu đồng. Theo nhận định của khách hàng tới mua, bạn bè, người thân thì bức tượng Phật Di Lặc cưỡi lân của anh là bức tượng lũa lớn nhất vùng Vĩnh Linh, thậm chí còn lớn nhất tỉnh Quảng Trị về cả giá trị lẫn kích thước.

Thăng trầm của người nghệ nhân 30 năm làm nghề

Khi trò chuyện với anh Thanh, tôi được biết anh đã có 30 năm làm nghề khắc tượng, gỗ lũa. Nhưng khi anh giới thiệu bản thân mới chỉ có 44 tuổi – “tuổi con hổ”, tôi mới tò mò hỏi anh rằng một cậu nhóc 14 tuổi đã bước vào nghề rồi sao? Thế là câu chuyện đời, chuyện nghề của người nghệ nhân được tiết lộ từ từ. Anh Trương Viết Thanh là người gốc cố đô Huế, sinh ra trong một gia đình nghèo đông anh em tại phường Tây Lộc, thành phố Huế. Vốn bản tính thông minh, ham học nhưng vì ý thức được hoàn cảnh gia đình khó khăn, không muốn bố mẹ phải bươn chải cực khổ, cậu bé Thanh hồi đó mới bước vào lớp 6, quyết định bỏ dở giấc mơ giảng đường để phụ giúp bố mẹ nuôi các em ăn học.

Thời đó, nghề kim hoàn, nghề mộc dân dụng mới là những nghành nghề “hot”, nhưng anh Thanh không chọn những nghành đó mà anh chọn làm thợ khắc tượng, gỗ lũa bởi anh đã bén duyên với nghề này từ lâu mất rồi. Ngày xưa, lúc đi học, anh Thanh luôn bị hút hồn bởi những đường nét, hình khối của những bức tượng gỗ lũa ở xưởng làm đồ gỗ mỹ nghệ phía sau trường anh học. Ngày qua ngày, tình yêu của anh dành cho nghề này ngày một lớn. Khi quyết định bỏ học làm nghề, anh không chút chần chừ chọn ngay con đường trở thành người thợ làm gỗ lũa. Thời gian đầu, anh học nghề và sống bươn chải ở đất Sài Gòn tấp nập với ước mong trở thành một người thợ giỏi và tự lập nên một xưởng của riêng mình. Sau 2 năm học và nắm vững nghề, đến năm 1993, anh trở lại Huế, cố gắng làm lụng nhằm tích cóp, xây dựng ước mơ có xưởng riêng. Nhưng Huế là nơi nổi tiếng của nghề thủ công mỹ nghệ, nhận thấy khó lập nghiệp ở quê hương, với nhiệt huyết tuổi trẻ, năm 1994, anh quyết chí sang nước bạn Lào lập nghiệp. Thời gian đầu, mọi chuyện rất ổn định khi số lượng sản phẩm anh tạo ra rất nhiều, chất lượng tốt, giá cao, nhu cầu của khách hàng rất lớn, anh cảm thấy rất phấn khởi. Nhưng, sóng gió một lần nữa lại đến với ước mơ lập nghiệp của chàng trai trẻ khi nhiều thợ lành nghề cả từ Việt Nam qua lẫn thợ người Lào cạnh tranh thị trường với anh khiến cho cầu không đủ cho cung, sản phẩm anh làm ra hụt mất thị trường tiêu thụ. Trong sự buồn bã về công việc xen lẫn nổi nhớ nhà khôn xiết, anh Thanh bỏ việc về nước lập gia đình năm 1995.

Sống ở Huế được 5 năm nhưng anh vẫn canh cánh trong lòng về một sự nghiệp còn dang dở, về một đam mê nghề nghiệp vẫn còn nồng cháy. Quả thật đúng là trời không phụ lòng người, trong một lần ra thăm nhà một người bạn ở Vĩnh Linh, anh Thanh nhận thấy rằng mảnh đất này là nơi mình có thể lập nghiệp được khi nhu cầu thị trường rất lớn mà người làm nghề gỗ lũa lại rất ít, chỉ đếm trên đầu bàn tay. Thế là “đất lành chim đậu”, anh dìu vợ, bồng đứa con trai đầu lòng chỉ có 5 tháng tuổi ra đất Vĩnh lập nghiệp. Lúc ban đầu, với hai bàn tay trắng nhưng nhờ có sự động viên của bạn bè, gia đình và sự dày dặn kinh nghiệm, từng trải, anh bắt đầu thuê nhà, mướn xưởng làm nghề. “Tôi vẫn nhớ như in cái cảm giác vay mượn bạn bè, gia đình, tích cóp mãi mới được gần 10 triệu đồng mua xe gỗ lũa đầu tiên về làm hàng. Trong lòng vừa vui lại vừa sợ. Vui vì mình đã đặt được viên gạch đầu tiên cho nền móng sự nghiệp, lo là vì khi đó chưa được mấy ai biết đến nên sợ hàng làm ra không ai mua. Nhưng may mắn thay, số hàng từ xe gỗ đầu tiên đó tôi đã bán hết với giá rất cao trong một thời gian ngắn” anh Thanh kể lại với vẻ mặt đầy xúc động.

Một bước ngoặt trong sự nghiệp của anh là khi anh bị người chủ cho thuê nhà, xưởng đuổi đi vì đặc thù công việc ồn ào, bẩn thỉu do mùn cưa, mồ hôi. Anh đã đi đến quyết định đem số tiền làm nghề tích cóp được, vay mượn thêm từ bạn bè mua đất xây nhà, dựng xưởng, ổn định nghề nghiệp rồi dần dần xây dựng được tay nghề và thương hiệu của mình trong vùng. Khi được hỏi về dự định tương lai, anh Thanh cho biết: “Tôi vẫn sẽ phải học hỏi thêm bởi làm nghề này là phải học, có khi 70 tuổi vẫn phải học bởi gỗ lũa nghệ thuật gần gũi với điêu khắc, tạc tượng, song nó đa dạng, phong phú hơn nhiều. Vì vậy, người thợ phải biết đọc những ý tưởng vốn có từ các cành cây, khối gỗ, sau đó thêm bớt chi tiết làm cho tác phẩm sinh động, có hồn. Còn về tương lai, tôi muốn làm ra thêm nhiều tác phẩm đẹp, có giá trị phục vụ cho khách hàng. Hy vọng rằng, sẽ có một ngày, anh sẽ về lại đây, chiêm ngưỡng và viết về một bức tượng “khủng” khác của tôi.”

Nguyên Phong

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Cột phải trên
Cột phải dưới

Thăm dò ý kiến

Bạn xem Truyền hình Quảng Trị bằng phương thức truyền dẫn nào?
Sóng mặt đất (VHF - 6)
Vệ tinh (Vinasat 1)
Truyền hình cáp
Truyền hình Internet (OTT)
Truyền hình IP (MyTv)
Truyền hình di động (MobileTV)
Mạng xã hội