Tin tức

Chợ Cùa

Thứ ba, 04/09/2018 - 09:54

Từ Đường 9 vào đến chợ Cùa chỉ xa chừng bảy cây số nhưng phải vượt qua một con đèo quanh co dài năm cây số đó là đèo Cùa. Ngày trước, hơn năm cây số đường đèo ấy uốn khúc, gập ghềnh, chỉ rặt những bụi cây lúp xúp, sim móc mọc chen nhau nhiều vô kể. Bom đạn tàn phá, chất độc màu da cam hủy diệt suốt mấy chục năm chiến tranh ác liệt lại thêm cái khắc bạc của thiên nhiên Quảng Trị làm cho những cánh rừng ở đây sớm bị lụi tàn, trơ trụi. Nhưng nay thì khác, con đường vào Cùa bây giờ đẹp như một dải lụa vắt qua núi. Đường miền núi nhưng rộng rãi, mặt rải nhựa phẳng lì, những đoạn dốc cao đã được bạt xuống, không còn cua tay áo nữa.

 
Chợ Cùa

Vùng Cùa là miền đất đỏ bazan thuộc huyện Cam Lộ gồm hai xã là Cam Chính và Cam Nghĩa. Hơn nửa đầu thế kỷ XX trở về trước, trong mắt người Quảng Trị, vùng đất Cùa thuộc miền Tây huyện Cam Lộ được xem là xứ hồ tiêu và nức tiếng cùng với các loại sản vật như mít ngọt, chè xanh, măng khô, mộc nhỉ….
 
Anh lên một chuyến chợ Cùa
Anh mua trái mít, em bù trái thơm

Đất Cùa nổi tiếng mít ngọt, thơm ngon, tiêu cay tê lưỡi là nơi "đất lành chim đậu", tình yêu nẩy mầm, đơm hoa kết trái tươi thắm như lòng đất bao dung. Cùa là xứ sở của núi non hữu tình, in đậm những dấu tích lịch sử đáng trân trọng và con người ngay thật, cởi mở.  Một vùng thung lũng đất màu mỡ đỏ au là hậu duệ của những dòng nham thạch thời hồng hoang thăm thẳm. Xóm mạc quây quần. Tiêu, chè, chuối, sắn tươi tốt. Người ở giữa cây xanh, cây lên lộc kết trái bên người, cuộc sống an nhiên và hòa thái.

So với toàn huyện Cam Lộ thì xứ Cùa có vị trí số một về các loại nông sản đặc sản. Và đời sống của người dân xứ Cùa thì cũng phong phú và nhiều cái hay …

Vùng đất giàu sản vật, chẳng những tạo ra vật chất nuôi nấng con người mà còn sinh ra một nếp sinh hoạt sôi động của các vùng nông thôn trong cuộc sống thường ngày. Và nếp sinh hoạt được sinh ra từ vùng đất đỏ bazan ấy chính là chợ Cùa – nguồn văn hóa nội sinh, đặc trưng của xứ Cùa.

Giờ đây, bất cứ ai đến huyện Cam Lộ đều tận dụng mọi cơ hội để đến thăm chợ Cùa. Bởi vì, chợ Cùa không chỉ là nơi buôn bán, giao thương sầm uất mà còn là một địa chỉ du lịch hấp dẫn với căn cứ thành Tân Sở - Kinh đô kháng chiến của phong trào Cần Vương hơn 100 năm trước, nơi mà nhà vua yêu nước và nghĩa quân của mình đã để lại nhiều dấu tích lịch sử nay đã được huyện Cam Lộ và ngành văn hóa phục dựng, tôn tạo.

Nằm ở trung tâm miền Tây của huyện, chợ Cùa đã trở thành một chứng nhân lịch sử chứng kiến bao đổi thay của quê hương đất nước. Trải qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, rồi đến những năm tháng khôi phục đất nước vững bước đi lên trên con đường đổi mới, hội nhập, chợ Cùa vẫn giữ vai trò trung tâm giao dịch, buôn bán lớn nhất của miền Tây huyện Cam Lộ. Chợ được nâng cấp lần đầu vào năm 1976, vì vậy qua hoạt động đã bị xuống cấp nghiêm trọng. Để đảm bảo thuận lợi cho việc giao thương hàng hóa của bà con tiểu thương và nhân dân trong vùng, huyện Cam Lộ đã đầu tư gần 6 tỷ đồng để xây dựng lại chợ mới.Sau một thời gian thi công nâng cấp,  27/2/2017, xã Cam Chính và BQL Chợ huyện Cam Lộ đã tổ chức khánh thành và đưa chợ Cùa vào hoạt động. Công trình có trên 220 lô quầy, trong đó đình chợ chính có 106 lô quầy.

Nhìn bên ngoài ai cũng nghĩ chợ Cùa chật chội, nhưng khi vào bên trong thì mới thấy chợ Cùa khá rộng. Đến đâu khách hàng cũng choáng ngợp trước sự đa dạng, phong phú và hấp dẫn của các loại hàng hóa, nhất là các sản vật độc đáo của xứ Cùa như hồ tiêu, chè xanh và nhiều lâm sản quý như mật ong, mộc nhỉ, cùng với nhiều mặt hàng tiêu dùng của thời hiện đại…

Chợ Cùa chia thành các khu vực riêng như: quần áo, vải vóc, đồ điện tử, lương thực, thực phẩm tươi sống…, từ hàng cao cấp cho đến bình dân, nên khách hàng có thể dễ dàng mua bán, trao đổi. Trước mặt chợ là một dãy kiốt bán các loại vật tư nông nghiệp, vật tư xây dựng, đồ mộc gia dụng, thuận tiện cho khách hàng đến mua để phục vụ cho sản xuất, xây dựng và sinh hoạt. Tuy là chợ ở vùng nông thôn nhưng các lối đi trong chợ khá thông thoáng, sạch sẽ, người bán hàng lúc nào cũng tươi cười, niềm nở nên ai đến đây cũng thấy hài lòng, dễ chịu. Với thâm niên bán hàng ở chợ Cùa gần 60 năm mệ Hường là người rõ nhất về những đổi thay của chợ Cùa xưa và nay cũng như niềm vui của người bán kẻ mua trong mỗi phiên chợ của miền Tây Cam Lộ.

Đã là chợ thì tất nhiên không thiếu một thứ gì, thượng vàng hạ cám, những đồ xa xỉ phẩm cho đến món quê dân dã đều có mặt tại chợ Cùa, tuy nhiên, nét riêng có, sức hấp dẫn đặc biệt của chợ Cùa chung quy lại vẫn là nông sản của vùng đất mỡ màu phù sa. Thế nên chúng tôi muốn tận mắt được nhìn thấy màu xanh của những rừng chè Cùa nức tiếng, những ha cao su bạt ngàn hay các loại cây trồng mới đã mang lại bạc tỷ cho người nông dân vùng Cùa.

Từ chợ Cùa về các thôn, đường đã được nhựa hóa, bê tông hóa, hai bên đường khó mà tìm thấy một ô đất trống nào bởi chỉ duy nhất một màu xanh của cây cối, hoa màu. Vùng Cùa nằm trên một vùng gò đồi lẫn bình nguyên rộng lớn về phía Tây Nam huyện Cam Lộ, với khoảng hơn 3.000 ha đất tự nhiên. Từ xa xưa, người dân đã biết tận dụng lợi thế nguồn đất đỏ bazan màu mỡ, trồng các loại cây gắn bó hằng ngày với đời sống con người và có giá trị kinh tế cao, như tiêu, nghệ, mít, chè xanh. Trải qua bao biến cố của lịch sử, người dân vùng Cùa vẫn giữ gìn, phát triển chúng. Ngày nay, những sản vật này ở Cùa đã có mặt khắp nơi trong và ngoài nước.

Theo chân anh Trần Văn Sửu, ở Thanh Nam, Cam Chính, Cam Lộ chúng tôi mới thấy đất không phụ công người. Với hơn 10ha đất, anh Sửu trồng các loại cây như cao su, tiêu, tràm, chè, nghệ, sả và đặc biệt là riềng – một cây trồng mới cho nhiều tín hiệu khả quan. Những bụi riềng với 2 người ôm không xuể mà theo anh Sửu giới thiệu là chỉ mới trồng chưa được 5 tháng khiến chúng tôi ngỡ ngàng về độ phì nhiêu của vùng đất nơi đây. Thế mới biết, ai đến Cùa vào mùa mưa cũng bảo “Đất chi mà mến khách dữ rứa”.

Cũng chính tại cơ ngơi của vợ chồng anh Sửu được tạo nên từ tình yêu giành cho đất, câu chuyện về đặc sản của một vùng quê miền trung du đất đỏ bazan không thể không nhắc đến chè Cùa. Với người dân xứ Cùa, bát nước chè xanh không thể vắng mặt trong câu chuyện giao hảo mỗi sớm mai, trong mâm cỗ dâng cúng tổ tiên hay kể cả những tiệc tùng cưới hỏi. Đó cũng là minh chứng sinh động cho hình ảnh khắp thôn xóm ở Cùa, ai ai cũng trồng chè. Nhà trồng nhiều thì dăm bảy chục gốc, nhà ít thì chục gốc, có nhà còn dùng chè trồng thành tường rào xanh ngút… Cho nên, ai đến Cùa mà chưa một lần được thưởng thức hương vị đậm đà của bát nước chè xanh thì lần viếng thăm coi như chưa trọn vẹn. Cũng giống như con người được sinh ra trên mảnh đất xứ Cùa, những vườn chè cổ thụ ẩn sau cái vỏ xù xì gai gốc ấy là một sức sống phi thường, để rồi cây và người cùng gắn bó  băng qua ngót một thế kỉ, thăng trầm với những biến cố của thời gian. Đối với bất kì ai, khi nhắc đến chè là người ta sẽ nghĩ đến một thức uống quen thuộc nhưng đối với người dân xứ Cùa thì chè còn có nhiều ý nghĩa hơn thế. Đa số các hộ gia đình nơi đây chọn trồng chè không phải đơn thuần vì chè là nông phẩm sinh lợi nhuận mà vì chè còn là loại cây trồng đã gắn bó lâu đời với quê hương. Người dân quê tuy không cầu kì trong ăn uống nhưng cũng không vì thế mà lại quá xuề xòa. Để có bát nước chè xanh vừa miệng, người nấu phải biết cách lấy nước ở những giếng sỏi không bị phèn hay váng để giữ cho màu nước không bị đỏ bầm. Khi chọn chè cũng không được chọn chè quá già hay quá non. Nếu lá chè non nước sẽ nhạt màu, vị không đượm, lá già nước không còn vị ngọt chát. Chè Cùa làm say lòng người bởi vị chan chát đặc trưng, người quen khi uống vào thì tấm tắc khen ngon, kẻ chưa quen lại thấy bụng dạ cồn cào mặt mày xây xẩm, để rồi khi xa ai cũng lâng lâng nhớ tiếc về một miền quê./.


Thiên Hà
 
 
 
 

Thích và chia sẻ bài viết qua

Nhập bình luận của bạn:

Ý kiến bạn đọc ()

Lịch phát sóng truyền hình
Cột phải trên
Cột phải dưới

Thăm dò ý kiến

Bạn xem Truyền hình Quảng Trị bằng phương thức truyền dẫn nào?
Sóng mặt đất (VHF - 6)
Vệ tinh (Vinasat 1)
Truyền hình cáp
Truyền hình Internet (OTT)
Truyền hình IP (MyTv)
Truyền hình di động (MobileTV)
Mạng xã hội